Dyrekcja

Chełm — 9 stycznia 2016 — Udostępnij 

Dyrekcja

Chełm — 9 stycznia 2016 — Udostępnij 

– A urząd wojewódzki to gdzie mieliście? – zapytałem Tomka.
– W Gmachu – odpowiedział.
– W gmachu czego?
– No w Gmachu.
Bo w Chełmie Gmach jest jeden. Wszystko inne to po prostu budynki.
Stoi w sercu dzielnicy, której budowa rozpoczęła się w 1928 roku. To była druga po Gdyni inwestycja międzywojennej Polski. Przenieść mieli się tu pracownicy Dyrekcji Kolei Państwowych w Radomiu. Chełm miał lepsze położenie, był ważnym węzłem. No i podupadał, więc postanowiono mu pomóc. Wzniesiono kilkadziesiąt budynków mieszkalnych, no i Gmach – siedzibę dyrekcji dla 800 pracowników.
„Radość i duma rozpierały serca tych, którzy patrzyli na rosnące w oczach miasto wyniesione rękami rzemieślnika polskiego. Zaroił się Chełm nowemi twarzami, bo rozgłos olbrzymiej budowy, największej w Polsce po Gdyni, ściągnął z całego kraju rzesze ludzi poszukujących chleba, którzy w bliskiej perspektywie przeniesienia do Chełma dyrekcji założyli tu warsztaty pracy dla poprawy bytu”.
W 1933 roku wszystko stanęło.
„112 pięknych gmachów zamurowano na głucho, teren otoczono barjerami i budkami strażniczymi, ażeby nawet ruch uliczny nie zakłócał ciszy i martwoty na tem cmentarzysku nowoczesnych ruin. I tylko puszczyki zamieszkały niedokończone gmachy, straszą wieczorami wracające do domu dzieci”.
Trzy lata później władze miasta wydały własnym sumptem broszurę „Zapomniana i zaniedbana sprawa”, która miała pomóc w wywieraniu presji na władzach centralnych, by te dokończyły budowę:
„Niech Nowe Państwo Polskie, niech Rząd wzorem dawnych królów da nam nie przywileje, ale równe z innemi miastami i ziemiami polskiemi warunki rozwoju. Małą cząstkę tego, co ma Lublin lub szczęśliwy, bo od lat tysiąca nie znający zniszczenia  Radom. Dlaczego Chełm ma być kopciuszkiem w wielkiej rodzinie miast polskich”.

Roboty wznowiono w 1938 roku. Decyzję o przeniesieniu dyrekcji z Radomia do Chełma podjęto rok później. Termin ostatecznej przeprowadzki wyznaczono na 1 września.

Fundacja Grand Press Instytut Reportażu Wydawnictwo Karakter Polskie Radio Olympus Tygodnik Polityka Bla Bla Car Projekt i wykonanie
Michał Szota, 2015