Pastisz

Elbląg — 9 grudnia 2015 — Udostępnij 

Pastisz

Elbląg — 9 grudnia 2015 — Udostępnij 

Z sześciuset kamienic zostało sześć. I kupa gruzów. Walki o Elbing trwały kilkanaście dni. Odbudowę odwleczono o czterdzieści lat, prowadzono przez dwadzieścia kilka, a potem (czyli całkiem niedawno) znów niemal wszystko zamarło. Metodę, jaką tu zastosowano, nazwano retrowersją.
Jej autorka, Maria Lubocka-Hoffmann, pisała:
„W retrowersji [w Elblągu] pastisz nabrał nowego znaczenia, stając się ważnym składnikiem tej metody. Tworzy złudzenie, ale nie udaje, wpływa na wyobraźnię, stanowiąc zupełnie oryginalne, nowe, pozytywne wartości”.

Lubię to miasto, jest konsekwentnie niedokończone. Rzędy dziwnych kamienic i błotniste wygony zastawione samochodami. Tych drugich per saldo jest więcej. Człowiek przemieszcza się tu między pustkami, podąża śladem kolejnych braków. Bo z sześciuset odbudowano może jedną trzecią. Niektóre z tych pustek są tak silne, że wręcz wybrzmiewają w przestrzeni. Jak plac za Mostem Wysokim. Albo łąka, może coś pomiędzy. Jest jak czarna dziura, pochłania pejzaż i wzrok. Poza tym wszędzie pełno zarastających krzakami działek i rozgrzebanych budów. Tu i ówdzie spod zielska wyłażą historyczne fundamenty. Ja się nimi jeszcze trochę ekscytuję, ale potem rozglądam się dookoła i widzę, że już nikt nie zwraca na nie najmniejszej uwagi.

– Pan fotografuje te dziury, dobrze, dobrze, niech pan fotografuje – mówił i drapał się w potylicę. U jego nogi stał apatyczny kundel. Trudno było dojść, który z nich jest starszy, ale obaj wyglądali niezwykle dostojnie. – Wie pan, ja się tak tylko zastanawiam, jak tu nie będzie już nikogo, kto by mógł tym młodym pokazać zdjęcia albo opowiedzieć, co tu się stało. Skąd te ruiny? To jak oni, jak pan myśli, jak oni sobie to wszystko tutaj objaśnią?
– Nie mam zielonego pojęcia – odpowiedziałem.
– A to szkoda, bo ja też nie.

Retrowersja (Słownik Języka Polskiego):
1. tłumaczenie tekstu z powrotem na język oryginału, zwłaszcza przy nauce języków obcych.
2. (medycyna) odwrócenie się jakiegoś narządu ku tyłowi.

Fundacja Grand Press Instytut Reportażu Wydawnictwo Karakter Polskie Radio Olympus Tygodnik Polityka Bla Bla Car Projekt i wykonanie
Michał Szota, 2015